Je pakt na een half jaar je nette schoenen of laarzen uit de kast en er zit een grijswitte, poederige waas op het leer. Soms ruik je het al voordat je het ziet: die typische kelderlucht. Dat is schimmel, en het is bijna altijd het gevolg van één ding, namelijk een schoen die is opgeborgen terwijl er nog vocht in zat.
Wij maken apparaten die schoenen van binnen droog en fris krijgen, dus we zien dit vaak. Het goede nieuws: in de meeste gevallen zijn je schoenen niet verloren. Hieronder staat wat je doet, in welke volgorde, en wat je vooral niet moet doen.
Waarom schimmel in schoenen ontstaat
Schimmel heeft drie dingen nodig: vocht, voeding en rust. Een opgeborgen schoen levert alle drie.
- 👟 Vocht. Zweet uit de voering, regen die in het leer trok, of een vochtige kast, kelder, zolder of garage.
- 👟 Voeding. Leer, suède, textiel, lijm en huidschilfers zijn organisch materiaal en dus voedsel.
- 👟 Rust en donker. In een gesloten doos of schoenenkast gebeurt maanden niets, zonder luchtstroom.
Daarom komt dit vooral voor bij het paar dat je een seizoen niet draagt: nette schoenen, laarzen, voetbalschoenen na het seizoen, wandelschoenen na de zomer. Sneakers die je elke week aanhebt, schimmelen zelden.
Witte of grijze, poederige plekken zijn meestal schimmel. Groene of zwarte vlekken die niet wegpoetsen zitten dieper. Er is trouwens verschil met een andere witte waas: zoutuitslag door schoenlijm of strooizout is korrelig, laat zich met een vochtige doek wegvegen en ruikt niet.
Voorbereiding
Doe dit buiten of bij een open raam, niet boven de wasbak in de badkamer. Je verspreidt sporen, en die wil je niet in je huis of in je longen hebben.
- 👟 Draag handschoenen en bij gevoelige luchtwegen een mondmasker.
- 👟 Haal de veters en de inlegzolen eruit en behandel die apart.
- 👟 Werk boven een oude krant of vuilniszak die je daarna weggooit.
Zo verwijder je schimmel uit schoenen
Stap 1: eerst laten drogen. Klinkt tegenintuïtief, maar vochtige schimmel smeer je alleen maar uit. Laat de schoen eerst goed drogen, bij voorkeur met luchtstroom van binnenuit, en ga daarna poetsen. Onze schoenendroger is hier precies voor bedoeld; een dag op een luchtige plek werkt ook, alleen langzamer.
Stap 2: droog afborstelen. Borstel de aanslag buiten weg met een zachte borstel. Doe dit met de wind mee en klop de borstel daarna buiten uit.
Stap 3: reinigen per materiaal.
| Materiaal | Wat te gebruiken | Let op |
|---|---|---|
| Glad leer | Doek met lauw water en een beetje milde zeep, of leerreiniger; daarna nawrijven met leervet of schoencrème | Niet doorweken, leer heeft vet nodig na een behandeling |
| Suède en nubuck | Droge suèdebrush plus een suèdegum; alleen bij hardnekkige plekken een suèdereiniger | Water geeft randen, dus zo droog mogelijk werken |
| Textiel en canvas sneakers | Handwarm water met zeep en een zachte borstel; eventueel voorzichtig in de wasmachine | Nooit hete wasgang, lijm laat los |
| Rubber en zolen | Zeepsop, oude tandenborstel voor de naden | Naden zijn de plek waar het terugkomt |
| Inlegzolen | Wassen of vervangen | Sterk aangetaste zolen zijn een paar euro, gooi ze weg |
| Veters | Op 40 tot 60 graden in de was of vervangen | Goedkoopste onderdeel, wees niet zuinig |
Stap 4: de binnenkant behandelen. Aan de buitenkant is het cosmetisch, in de voering zit het probleem. Wat wij aanraden staat uitgebreider in schoenen ontsmetten: een geschikte schoendesinfectiespray in de schoen, laten intrekken en daarna volledig drogen. Vraag bij de apotheek of drogist naar een middel dat voor schoenen en textiel bedoeld is.
Stap 5: volledig laten drogen. Elke vochtige behandeling moet je afsluiten met echt droog. Dit is de stap die mensen overslaan, en precies daarom komt het terug. Reken op een tot enkele uren met warme luchtcirculatie, of een tot twee dagen op een luchtige plek. Niet op de radiator, niet in de zon en niet in de wasdroger.
Stap 6: geur checken. Ruik je na het drogen nog steeds kelder, dan zit er nog materiaal in de voering. Herhaal stap 4 en 5 een keer. Blijft het na twee rondes, dan is het paar het opgeven waard.
Wat je niet moet doen
- 👟 Geen bleek of chloor. Vreet leer en stiksels aan, verkleurt textiel en het is niet veilig voor iets wat je met je huid aanraakt.
- 👟 Geen kokend water of hete wasgang. Lijm laat los en de schoen verliest zijn vorm.
- 👟 Niet in de wasdroger. Tromlen sloopt de contrefort en de tussenzool.
- 👟 Niet in de zon laten bakken. Leer wordt hard en bros, kleuren verschieten.
- 👟 Niet meteen terug in de doos. De meest gemaakte fout: schoon maar nog licht vochtig opbergen.
- 👟 Geen UV-lampjes vertrouwen. Goedkope apparaten met blauwe leds doen tegen micro-organismen niets, en echte UV-C is voor huishoudelijk gebruik risicovol voor ogen en huid. Warme lucht en circulatie zijn hier de veilige route.
Schimmel voorkomen: zo berg je schoenen op
Het echte werk zit in het opbergen. Wij zien dit patroon elk voorjaar terugkomen bij winterlaarzen en elke zomer bij voetbalschoenen.
- 👟 Berg nooit een vochtige schoen op. Draag je hem morgen niet meer, droog hem dan vandaag nog. Ook een natte schoen na de regen hoort eerst droog te zijn.
- 👟 Kies een droge plek. Een kelder, garage of onverwarmde zolder is vaak vochtiger dan je denkt. Binnen in de woning is beter.
- 👟 Laat lucht erbij. Een kartonnen doos of een stoffen zak is beter dan een dichte plastic bak of zak.
- 👟 Gebruik schoenspanners van cederhout of vulling van papier. Houdt de vorm en neemt restvocht op. Verschoon het papier na een paar dagen.
- 👟 Zet ze eens per seizoen buiten. Een paar uur luchten aan het begin van het seizoen is genoeg om te merken of er iets mis is.
- 👟 Wissel je dagelijkse schoenen af. Een paar dat een dag kan drogen, schimmelt niet en gaat langer mooi mee.
Wat wij ervoor gebruiken
| Wat | Wat het doet | Prijs |
|---|---|---|
| Shoefresh Opod | Droogt schoenen van binnenuit met warme lucht en circulatie, met programma's per schoensoort en een hieldroger | 129 euro (zwart 139 euro) |
| Opod Detect | Zelfde principe, meet de vochtigheid en stopt automatisch als de schoen droog is | 179 euro |
| Opod Mini | Voor laarzen, ski- en snowboardschoenen, helmen en handschoenen, dus precies het seizoensspul dat in de kast schimmelt | 79 euro |
| Shoefresh Perfume | Geeft een frisse geur, en is geen oplossing voor vocht of schimmel | 24,95 euro |
Wil je goedkoper beginnen: de ShoeDry Airo (rond de 50 euro) droogt met een ionisator, maar mist de programma's per schoensoort, de hieldroger en de automatische start.
Veelgestelde vragen
Kun je beschimmelde schoenen nog dragen? Als je ze goed hebt schoongemaakt, van binnen hebt behandeld en volledig hebt gedroogd: ja. Bij een doorweekt paar waar de schimmel in de tussenzool zit en de kelderlucht na twee rondes blijft, is vervangen verstandiger.
Is schimmel in schoenen gevaarlijk? Voor de meeste mensen is het vooral vies en het levert huidklachten of geur op. Heb je een luchtwegaandoening, allergie, diabetes of een verminderde weerstand, wees dan strenger en overleg bij twijfel met je huisarts.
Kan schimmel in schoenen voetschimmel geven? Het zijn niet altijd dezelfde soorten, maar een schoen die schimmel laat groeien, is precies de warme en vochtige omgeving waarin ook voetschimmel gedijt. Los je het vocht op, dan pak je beide aan.
Helpt azijn tegen schimmel in schoenen? Verdunde azijn wordt vaak genoemd en neemt geur weg, maar het is geen desinfectiemiddel voor de voering en het laat zelf ook vocht achter. Gebruik liever een middel dat voor schoenen bedoeld is, en droog daarna altijd volledig.
Waarom schimmelen alleen mijn winterschoenen? Omdat die maanden ongebruikt in een kast staan, vaak opgeborgen na een nat seizoen. Precies de combinatie van vocht, voeding en rust.
Kan de wasmachine schimmel uit sneakers halen? Bij textiel sneakers helpt een voorzichtige wasgang, maar niet warmer en niet zonder wasnet. Lees eerst de aanpak in ons artikel over schoenen in de wasmachine.
Droge schoenen schimmelen niet. Dat is eigenlijk het hele verhaal. Ready for a fresh start!