De buitenkant van je schoenen poets je zonder nadenken. De binnenkant, waar het vocht, het zweet en de geur zitten, blijft meestal ongemoeid. Toch is dat de plek waar het misgaat: na een periode met voetschimmel, bij een tweedehands paar of gewoon na een natte winter.
Hieronder de aanpak die wij aanraden, per materiaal en zonder onzin. Vooraf één ding: schoenen "steriel" krijgen is thuis niet realistisch en ook niet nodig. Waar het om gaat is dat je het vuil en het vocht wegneemt, zodat de binnenkant geen prettige omgeving meer is.
Stap 1: uit elkaar halen
- 👟 Haal de veters eruit en was ze mee met de was.
- 👟 Neem de binnenzolen eruit. Dit is de belangrijkste stap; het schuim daarin houdt het meeste vocht vast.
- 👟 Klop los vuil en zand eruit, en zuig zo nodig de binnenkant uit met een smal mondstuk.
Stap 2: reinigen per materiaal
| Materiaal | Aanpak | Let op |
|---|---|---|
| Textiel/mesh sneakers | Lauw water met een scheutje mild wasmiddel, zachte borstel, daarna goed uitwringen met een doek | Niet doorweken |
| Leer | Vochtige doek met een klein beetje zeep, daarna droog nawrijven | Geen water laten intrekken |
| Suède/nubuck | Droog borstelen, hooguit lokaal met een suèdegum | Nooit natmaken |
| Werk- en veiligheidsschoenen | Binnenkant uitnemen en reinigen, buitenkant afsoppen | Voering met stalen neus droogt traag |
| Voetbal- en sportschoenen | Zo snel mogelijk na gebruik, gras en klei eruit | Nooit in de zon leggen |
Stap 3: inlegzolen wassen
Standaard inlegzolen van schuim of textiel kun je met de hand wassen in lauw sopje. Knijp ze uit in een handdoek en laat ze plat drogen, nooit op de verwarming, want het schuim vervormt. Orthopedische zolen was je alleen volgens de instructies van je podotherapeut. Zijn de zolen versleten of blijft de geur na wassen terugkomen, dan zijn nieuwe zolen een kleine investering die veel oplevert.
Stap 4: en dan de belangrijkste stap, drogen
Reinigen zonder goed drogen is half werk: je hebt de schoen net vochtiger gemaakt dan hij was. Aan de lucht duurt dat al snel een tot twee dagen, met een risico dat de voering muf ruikt voordat hij droog is.
- ❌ Niet op de verwarming, niet met een föhn op hoge stand en niet in de wasdroger: hitte tast lijmnaden en leer aan.
- ❌ Niet in de volle zon: dat verkleurt en verhardt materiaal.
- ✅ Wel op kamertemperatuur, met de zolen eruit en de schoen open.
- ✅ Of met een schoenendroger, dan is het in ongeveer een uur klaar.
Een Shoefresh Opod (€129) blaast lucht op lichaamstemperatuur door de schoen en voegt ozon toe, dat geur en vuil in de voering aanpakt. Er is ook een Opod Detect (€179) die zelf meet wanneer de schoen droog is, en een Opod Mini (€79) voor kleinere maten. Wil je alleen drogen zonder ozon, dan is de ShoeDry Airo een goedkoper alternatief met een simpele timer.
Drogers met een uv-lampje zouden we overslaan. UV bereikt alleen de oppervlakken waar het licht direct op valt, en dat is in een schoen maar een fractie. Bij ondeugdelijke apparaten is uv-licht bovendien niet zonder risico voor ogen en huid.
Speciale gevallen
Tweedehands schoenen ontsmetten
Bij een paar van Vinted of de kringloop: veters vervangen, binnenzolen vervangen, de voering reinigen en de schoen vervolgens goed doordrogen. Dat is in de praktijk voldoende om met een schone lei te beginnen.
Na voetschimmel
Behandel je voeten volgens het advies van huisarts of apotheek, en pak tegelijk de schoenen aan die je in die periode het meest hebt gedragen. Blijf daarna afwisselen en drogen. Meer daarover in ons artikel over voetschimmel en je schoenen.
Schimmelplekken op leer na een vochtige opslag
Groene of witte waas op leren schoenen die lang in een kelder of afgesloten doos stonden: afnemen met een licht vochtige doek, buiten laten uitwaaien en daarna droog en luchtig opbergen. Bewaar leer nooit in een plastic zak.
Wat je beter niet doet
- ❌ Chloor of agressieve ontsmettingsmiddelen in de schoen. Die tasten lijm, textiel en leer aan en de geur blijft er lang in hangen.
- ❌ Kokend water in de schoen gieten.
- ❌ Een hele lading deospray als vervanging van reinigen. Spray is een tijdelijke oplossing bovenop een droge schoen, niet in plaats daarvan. Lees hoe schoendeo en schoenspray zich tot elkaar verhouden.
Hoe vaak?
Voor dagelijkse schoenen: een keer per maand de binnenzolen eruit en een grondige beurt, en dagelijks laten drogen. Voor sportschoenen: na elke natte of zweterige training laten drogen, en maandelijks reinigen.
Veelgestelde vragen
Kan ik schoenen ontsmetten in de wasmachine? Sommige textielsneakers kunnen op een koud, kort programma in een waszak. Leer, suède, werkschoenen en schoenen met veel lijmnaden niet. Zie schoenen wassen in de wasmachine.
Werkt azijn? Azijn neutraliseert wat geur, maar reinigt niet echt en laat een eigen lucht achter. Een mild sopje plus goed drogen werkt beter.
Helpt de vriezer? De vriezer maakt geur tijdelijk minder merkbaar, maar je schoen komt er vochtig uit en drogen blijft nodig.
Is ozon veilig voor mijn schoenen? In een gesloten apparaat met de dosering die daarvoor is bedoeld wel; wij gebruiken het al jaren op alle gangbare materialen. Wat je niet moet doen is losse ozongeneratoren voor kamers op je schoenen richten.
Moet ik nieuwe binnenzolen kopen na voetschimmel? Dat is niet verplicht, maar het is wel de goedkoopste manier om schoon te beginnen, zeker bij zolen die al plat of versleten zijn.